تبلیغات
learn something here
 

 

 

learn something here


 

درباره ی خون و بیماری های کم خونی بیشتر بدانیم
خون 7 الی 8 درصد وزن بدن را تشکیل می دهد و حجم آن در یک فرد بالغ به طور متوسط 5 لیتر می باشد. خون به واسطه گردش در داخل رگ های خونی عامل اصلی توزیع مواد غذایی، اکسیژن و حرارت در بدن و انتقال دی اکسید کربن و مواد زاید حاصل از فعالیت سلول ها از بافت ها به ارگان های دفعی است.
پلاسما، که 55 درصد خون را تشکیل می دهد، مایعی است که 91 درصد آن را آب، 7 درصد آن را پروتئین ها، یک درصد آن را املاح معدنی و یک درصد بقیه را ویتامین ها، مواد قندی و مواد لیپیدی، هورمون ها و اسیدهای آمینه تشکیل می دهند.

گلبول های قرمز (Erthrocytes)
تعداد گویچه های قرمز در حالت طبیعی در خون زنان 3/6 تا 5/5 میلیون در هر میکرولیتر و در خون مردان 4/1 تا 6 میلیون در هر میکرولیتر می باشد. نسبت حجم سلول های خون به کل خون در زنان سالم و بالغ 45-35 درصد و در مردان سالم و بالغ 50-40 درصد می باشد.
گویچه های قرمز خون حاوی مولکول پیچیده ای به نام هموگلوبین می باشد که از یک قسمت پروتئینی به نام گلوبین و یک رنگ دانه آهن دار به نام «هم» تشکیل شده است.
هموگلوبین به علت داشتن آهن که در حالت احیا شده می باشد. می تواند با اکسیژن و دی اکسید کربن ترکیب شده و به ترتیب آهن، هموگلوبین و کربامینو هموگلوبین تشکیل دهد.
با توجه به بالا بودن فشار اکسیژن در ریه ها، اکسی هموگلوبین در ریه ها تشکیل شده و پس از رسیدن به بافت ها، اکسیژن جدا شده و دی اکسید کربن به آن متصل می گردد. بدین ترتیب امکان حمل اکسیژن از ریه به بافت ها و دی اکسید کربن از بافت ها به ریه امکان پذیر می گردد. عمر گلبول های قرمز 120 روز می باشد.

گویچه های سفید خون


لکوسیت ها یا گویچه های سفید خون نقش عمده ای در دستگاه ایمنی بدن دارند. تحت شرایط بالینی از جمله التهابات عفونی و غیر عفونی، بیماری سل و بیماری های قارچی و برخی از سرطان ها تعداد مونوسیت های خون افزایش می یابد.

پلاکت ها (placlets)


اجسام کروی یا بیضوی کوچکی به قطر 4 - 2 میکرون هستند که از قطعه قطعه شدن سیتوپلاسم سلول های بزرگی به نام مگا کاریوسیت (mega karyoytes) در مغز استخوان حاصل می شود و فاقد هسته اند.
پلاکت ها را ترومبوسیت نیز می نامند. تعداد پلاکت ها 400 - 200 هزار در هر میکرولیتر خون می باشد. و عمر آنها 11 - 8 روز می باشد.
کار اصلی پلاکت جلوگیری از خونریزی است. که این عمل با چسبیدن پلاکت ها به همدیگر و محل آسیب دیده رگ و تشرح مواد دخیل در انعقاد انجام می گیرد. تحریک پلاکت ها در محل آسیب عروقی باعث ترشح ADP می گردد که ADP چسبیده به سطح پلاکت موجب چسبیدن پلاکت ها به هم و تشکیل توده پلاکتی را می کند که به صورت درزگیر عمل کرده و از ادامه خونریزی جلوگیری می کند.

بیماری کم خونی
کم خونی یا آنمی (Anemia) به معنی کمبود تعداد گویچه های قرمز خون است. کم خونی دارای انواع مختلف است که می تواند به علت عدم سنتز هموگلوبین، کمبود آهن در ساختار هموگلوبین، دفع بسیار سریع یا تولید بسیار آهسته گلبول های قرمز باشد.
تقریبا تمامی اکسیژنی که در خون حمل می گردد، به هموگلوبین موجود در گلبول های قرمز خون متصل می باشد. فعالیت اصلی گلبول قرمز، حمل هموگلوبین است که با غلظت بالا به صورت محلول در سیتوزول وجود دارد.
از لحاظ ژنتیکی، بیش از 300 نوع هموگلوبین شناخته شده در جمعیت های انسانی وجود دارد. بیشتر این انواع ناشی از تفاوت هایی در یک ریشه اسیدآمینه می باشند.در اغلب موارد این اثرات بر روی ساختمان و عملکرد جزئی بوده، ولی گاهی می تواند وخیم بوده و به بیماری های خونی و کم خونی منجر شود.
در تمام هموگلوبین ها قسمت «هم » یکسان است و تغییرات ژنتیکی فقط محدود به قسمت گلوبین می گردد.

آنمی ناشی از دفع خون


بعد از خونریزی سریع، بدن پلاسما را در ظرف 3-1 روز جایگزین می کند اما این امر یک غلظت پایین گویچه های سرخ خون را به جای می گذارد. اگر خونریزی دومی به وجود نیاید، غلظت گویچه های سرخ خون معمولا در ظرف 6 - 3 هفته به حد طبیعی باز می گردد، در خونریزی مزمن، شخص به کرات نمی تواند مقدار کافی آهن از روده جزب کند تا هموگلوبین را به همان سرعتی که از دست می دهد، تشکیل دهد. در این حال گویچه های سرخ یا هموگلوبین بسیار کم در داخل شان تولید می شوند و منجر به بروز آنمی هیپوکرومیک میکروسیتی می شوند.

آنمی آپلاستیک
آپلازی مغز استخوان به آن معنی است که مغز استخوان فاقد عمل طبیعی خود است. به عنوان مثال، شخصی که در معرض تشعشع گاما از یک انفجار هسته ای قرار می گیرد ممکن است دچار تخریب کامل مغز استخوان و متعاقب آن در ظرف چند هفته مبتلا به آنمی کشنده شود. به همین ترتیب گاهی درمان بیش از حد با اشعه ایکس، بعضی مواد شیمیایی صنعتی و حتی داروهایی که شخص ممکن است نسبت به آنها حساس باشد می توانند همین اثر را ایجاد کنند.
بسیاری از ناهنجاری های مختلف گویچه هایی سرخ که بیشترشان ارثی هستند، گویچه های سرخ را شکننده می سازند، به طوری که هنگام عبور از مویرگ ها و بخصوص هنگام عبور از طحال به آسانی پاره می شوند و منجر به آنمی شدید می شوند.

آنمی داسی شکل
این نوع کم خونی در حدود 0/3 درصد تا یک درصد در سیاهپوستان غرب آفریقا و آمریکا وجود دارد. گویچه ها محتوی یک نوع غیر طبیعی هموگلوبین به نام هموگلوبین s هستند که به علت زنجیره های بتای غیر طبیعی هموگلوبین ایجاد می شود. هنگامی که این هموگلوبین در معرض فشارهای کم اکسیژن قرار می گیرد، به صورت بلورهای درازی در داخل گویچه سرخ رسوب می کند. هموگلوبین رسوب کرده به شکل داس، به غشا گویچه آسیب می رساند و غشا شکننده شده و آنمی شدید ایجاد می گردد.

تالاسمی
تالاسمی یک گروه متجانس از اختلالات سنتز هموگلوبین هستند که نقص پایه ای آنها در ساختمان مولکول نبوده بلکه کاهش در سنتز زنجیره های آلفا یا بتا می باشد. این اختلال باعث به هم خوردن توازن سنتز زنجیره گلوبین شده، و لذا زنجیره های گلوبین اضافی ته نشین می شوند، نتیجتا رشد و بقای گلبول های قرمز به خطر می افتد. دو گروه اصلی تالاسمی شناخته شده است: تالاسمی آلفا که در آن سنتز زنجیره آلفا کاهش یا قطع می شود و تالاسمی بتا که در آن سنتز زنجیره بتا با مشکل روبه رو می شود.

اختلالات مادرزادی انعقاد خون

هموفیلی A
هموفیلی A، شایع ترین اختلال مادرزادی مربوط به فاکتورهای انعقادی است که در اکثر کمبود فاکتور انعقادی Vlll ایجاد می شود. ژن سازنده این پروتئین بر روی کروموزوم X فرد مبتلا قرار دارد و بنابراین، در درجه اول، مردان همی زیگوت را گرفتار می کند. با آنکه به طور معمول در ناقلین زن، تمایل به خونریزی دیده نمی شود اما مواردی هم وجود دارد که در زنان ناقل هم کمبود بالینی فاکتور VIII دیده می شود.
تقریبا در 1/3 هموفیلی ها نمی توان سابقه خانوادگی هموفیلی را پیدا کرد و به نظر می رسد این به دلیل وجود چنیدن نسل ناقل خاموش یا وقوع یک جهش جدید است.

هموفیلی B


کمبود مادرزادی فاکتور lX یا هموفیلی B نیز، اختلالی وابسته به کروموزوم X است و میزان آن حدودا 1/5 برابر شیوع هموفیلی A است و از نظر تظاهرات بالینی، قطعا نمی توان بین هموفیلی A و B فرقی قائل شده در هر دو، خونریزی های داخل مفصلی یا عضلانی، خونریزی وسیع به دنبال عمل جراحی و عموما کبودشدگی آسان پوست می باشد. در هموفیلی ها از علل عمده فوت، وقوع خونریزی داخل جمجه ای است. هموفیلی B نیز اختلال وابسته کروموزوم X است.

درمان اختلالات مربوط به انعقاد خون


هم اکنون با به کار بردن روش RELP یکی از روش های قوی از مهندسی ژنتیک به بودن یا نبودن این بیماری ها می توان در نسل بعد پی برد. همچنین روش PCR، توانسته است با تولید پروتئین های عامل انواع هموفیلی بعد جایگزینی این پروتئین ها در گردش خون، کمک شایانی به درمان این بیماری ها بکند.

درمان کم خونی
مهم ترین داروی کم خونی، آهن و ترکیبات آهن است. آهن از طریق معده و روده جذب بدن شده و در کبد ذخیره می شود تا در ساختمان هموگلوبین بکار رود. آهن و ترکیبات آن مغز استخوان را وادار به ساختن گلبول سرخ می کند.

ویتامین k ؛ ضروری برای انعقاد خون


کشف ویتامین ها و آشنایی با خواص آنها، دانشمندان را بر آن داشت که در جستجوی تعداد بیشتری از ویتامین ها باشند.
در سال 1935 یک دانشمند دانمارکی طی یک سری تحقیقات، متوجه وجود یک نوع ویتامین در بدن مرغ شد که ضد خونریزی بود این دانشمند آن را ویتامین k نامید.
تا کنون دو نوع ویتامین به نام k1 و k2 که فرمول ساده آنها تفاوت جزئی با هم دارد، شناخته شده اند.
مقدار کمی از این ویتامین در کبد ذخیره می شود که این مقدار فقط نیاز یک هفته بدن را تأمین می کند و هر چه هوا گرم تر باشد نیاز بدن به ویتامین مزبور بیشتر می شود. بعضی از اشخاص در تابستان و در هوای گرم دچار خونریزی مانند خونریزی بینی می شوند این علایم نشانه کمبود ویتامین k در بدن است؛ زیرا این ویتامین برای انعقاد خون لازم است و بدون وجود این ویتامین کبد نمی تواند پروترومبین (عامل انعقاد خون) بسازد.
منابع غذایی ویتامین k شامل: جعفری، کلم، اسفناج، گل کلم، کاهو، گوجه فرنگی، کرفس، لوبیا سبز، شاهی، شلغم و نخود سبز پخته است. همچنین در شیر، گوشت و میوه جات به مقدار کم وجود دارد.
ویتامین k غیر از منابع غذایی، توسط باکتری های روده نیز ساخته می شود به همین دلیل کمبود آن در انسان نادر است.
اشخاص سالم که تغذیه صحیح و مناسبی دارند نیازی به دریافت اضافی ویتامین k ندارند؛ زیرا مواد غذایی مصرفی آنها می تواند کمبود این ویتامین را جبران کند ولی در افرادی که دچار بیماری های روده هستند، چون ممکن است میکروب های روده نتوانند ویتامین k بسازند و یا اینکه ویتامین مزبور به اندازه کافی جذب نشود، لازم است مصرف غذاهای حاوی این ویتامین را افزایش دهند.
تحقیقات پژوهشگران نشان می دهد کاهش میزان ویتامین k در خون، احتمال ابتلا به آرتروز دست و زانو را در سنین پیری افزایش می دهد.
ویتامین k بیشتر در سبزیجاتی که برگ سبز دارند، پنیر، جگر و چای سبز یافت می شود.

  نویسنده : نازنین ׀ تاریخ : دوشنبه 23 خرداد 1390׀ نظرات


 
CopyRight 2009 , learnsomething.Mihanblog.Com , All Rights Reserved
Powered By Mihanblog | Template By : Kashkul.Com - P30Temp.Co.Cc